Anlatım Türleri ve Anlatım Biçimleri 2

1. Bir öğrencinin “makale, deneme, sohbet ve fıkra yazılı anlatım türleridir; konferans, panel, forum ve münazara ise sözlü anlatım türleridir” demesi hangi sınıflandırma ölçütüne dayanır?

A) Anlatımın yazılı veya sözlü ortamda gerçekleşmesine
B) Metinlerin yalnızca uzunluklarına
C) Yazarların doğum tarihlerine
D) Kullanılan kâğıt türüne
E) Cümlelerin yüklem türüne

2. Aşağıdakilerden hangisi anlatım türlerinin sınıflandırılmasında dikkate alınabilecek akademik ölçütlerden biridir?

A) Metnin amacı, hedef kitlesi, dil düzeyi ve iletişim ortamı
B) Yazının punto büyüklüğü
C) Sayfa kenar boşluğu
D) Yazarın fiziksel özellikleri
E) Metnin dosya adı

3. “Bu eser, yazarın dil ve üslup bakımından en başarılı çalışmasıdır.” cümlesi hangi anlatım özelliğini taşır?

A) Öznel anlatım
B) Nesnel anlatım
C) Bilimsel tanım
D) Sayısal bilgi
E) Kronolojik anlatım

4. “Eser, beş bölümden oluşmaktadır ve ilk kez 1954 yılında yayımlanmıştır.” cümlesi için hangisi söylenebilir?

A) Nesnel anlatım örneğidir.
B) Kişisel beğeni içerir.
C) Tartışmacı anlatımın zorunlu örneğidir.
D) Tamamen imgesel anlatımdır.
E) Öznel yargıya dayanır.

5. Bir metinde “bana göre, kanımca, bence, en güzel” gibi ifadelerin sık kullanılması hangi anlatım özelliğini güçlendirir?

A) Öznelliği
B) Belgeselliği
C) Nesnelliği
D) Kronolojiyi
E) Kaynakçayı

6. Açıklayıcı anlatımın üniversite düzeyindeki bir ders kitabında sık kullanılmasının nedeni nedir?

A) Okuru mutlaka tartışmaya zorlaması
B) Sadece olay örgüsü kurması
C) Sadece kişisel duygu vermesi
D) Betimlemeyi dışarıda bırakması
E) Kavramları tanıtma, bilgi verme ve okurun konuyu anlamasını sağlama amacı taşıması

7. Bir metinde yazar, “Bu görüş yaygın olsa da eksiktir; çünkü dil yalnızca iletişim aracı değil, aynı zamanda kültür taşıyıcısıdır.” diyorsa hangi anlatım biçimi öne çıkar?

A) Betimleyici anlatım
B) Öyküleyici anlatım
C) Masalsı anlatım
D) Pastoral anlatım
E) Tartışmacı anlatım

8. “Sınıfın duvarlarında solmuş haritalar, eski afişler ve yılların izini taşıyan tahta sıralar vardı.” cümlesinde hangi anlatım biçimi baskındır?

A) Betimleyici anlatım
B) Tartışmacı anlatım
C) Açıklayıcı anlatım
D) Kanıtlayıcı anlatım
E) Tanımlayıcı anlatım

9. “Öğrenci kapıyı sessizce açtı, dosyasını masaya bıraktı ve hocasının sorusunu bekledi.” cümlesinde hangi anlatım biçimi belirgindir?

A) Tartışmacı anlatım
B) Açıklayıcı anlatım
C) Betimleyici anlatım
D) Tanımlayıcı anlatım
E) Öyküleyici anlatım

10. Aşağıdakilerden hangisi betimleyici anlatımın temel sorusudur?

A) Hangi görüş savunulmaktadır?
B) Nasıl bir görünüşe sahiptir?
C) Hangi bilgi açıklanmaktadır?
D) Olay hangi sırayla gelişmiştir?
E) Hangi kaynaklar kullanılmıştır?

11. Aşağıdakilerden hangisi öyküleyici anlatımın temel sorusudur?

A) Bu kavramın tanımı nedir?
B) Ne oldu, kim yaşadı, nerede ve ne zaman gerçekleşti?
C) Yazar hangi görüşü çürütmektedir?
D) Varlığın görünüş özellikleri nelerdir?
E) Cümlenin yüklemi nedir?

12. Bir konuşmada anlatıcının jest, mimik, vurgu ve tonlamadan yararlanması hangi anlatım ortamının özelliğidir?

A) Yazılı anlatım
B) Kaynakça düzeni
C) Dipnot sistemi
D) Sözlü anlatım
E) Bibliyografya

13. Yazılı anlatımda planlılık ve kalıcılık neden önemlidir?

A) Konuşmacının ses tonunu belirlemek için
B) Metnin tekrar okunabilmesi, düzeltilebilmesi ve düşüncelerin düzenli aktarılması için
C) Dinleyiciyle göz teması kurmak için
D) Jest ve mimikleri çoğaltmak için
E) Sözlü doğaçlamayı zorunlu kılmak için

14. Bir panel ile bir makale arasındaki temel farklardan biri nedir?

A) Panel her zaman roman türüdür.
B) Makale hiçbir zaman bilgi vermez.
C) Panel sözlü ve çok konuşmacılı olabilir; makale yazılı ve bilimsel düşünce temellidir.
D) Panelde sözlü anlatım özellikleri bulunmaz.
E) Makale yalnızca beden diliyle oluşturulur.

15. Nesnel anlatımın akademik metinlerde tercih edilmesinin temel nedeni nedir?

A) Her cümlede duygusal yargı zorunlu kılması
B) Okuru yalnızca eğlendirmesi
C) İmgesel anlatımı zorunlu kılması
D) Bilginin kişisel beğeniden uzak ve denetlenebilir biçimde sunulmasını sağlaması
E) Metnin kurmaca olmasını sağlaması

16. Öznel anlatımın eleştiri ve deneme türlerinde daha sık görülmesinin nedeni nedir?

A) Bu türlerin hiçbir zaman düşünce içermemesi
B) Eleştiri ve denemenin yalnızca sayısal veri kullanması
C) Öznel anlatımın tüm metinlerde uygunsuz olması
D) Denemenin sadece haber türü olması
E) Bu türlerde yazarın kişisel değerlendirme ve yorumunun önemli olması

17. “Anlatım biçimi” kavramı aşağıdakilerden hangisini karşılar?

A) Yazarın doğum yerini
B) Metnin yayımlandığı matbaayı
C) Sayfanın teknik ölçüsünü
D) Düşünce, olay veya varlığın metinde nasıl aktarıldığını
E) Harflerin rengini

18. “Anlatım türü” kavramı aşağıdakilerden hangisiyle daha çok ilgilidir?

A) Yalnızca cümlelerin uzunluğuyla
B) Harflerin biçimiyle
C) Sayfa numarasıyla
D) Satır aralığıyla
E) Metnin genel yapısı, amacı ve iletişim bağlamıyla

19. Bir metinde önce kavram tanımlanıyor, sonra örneklerle açıklanıyorsa hangi anlatım biçimi ağırlıktadır?

A) Betimleyici anlatım
B) Öyküleyici anlatım
C) Lirik anlatım
D) Fantastik anlatım
E) Açıklayıcı anlatım

20. Bir yazarın “Bu yaklaşım doğru değildir; çünkü dilin toplumsal işlevini görmezden gelmektedir.” demesi hangi anlatım biçiminin göstergesidir?

A) Betimleyici anlatım
B) Tartışmacı anlatım
C) Öyküleyici anlatım
D) Pastoral anlatım
E) Monolog

21. “Göz alabildiğine uzanan bozkır, sararmış otlar ve ufukta ağır ağır yükselen toz bulutu…” ifadesinde hangi anlatım biçimi vardır?

A) Tartışmacı anlatım
B) Açıklayıcı anlatım
C) Betimleyici anlatım
D) Kanıtlayıcı anlatım
E) Bilimsel anlatım

22. “Çocuk merdivenleri hızla indi, bahçeye çıktı ve arkadaşlarının sesine doğru koştu.” cümlesinde hangi anlatım biçimi baskındır?

A) Betimleyici anlatım
B) Tartışmacı anlatım
C) Öyküleyici anlatım
D) Açıklayıcı anlatım
E) Tanımlayıcı anlatım

23. Bir metinde nesnel ve öznel anlatımın birlikte bulunması mümkün müdür?

A) Hayır, bir metinde yalnızca tek cümle türü bulunabilir.
B) Evet, metnin farklı bölümlerinde bilgi verme ve yorum yapma işlevleri birlikte yer alabilir.
C) Hayır, öznel anlatım yazılı metinlerde kullanılmaz.
D) Hayır, nesnel anlatım yalnızca masallarda görülür.
E) Evet, ancak yalnızca matematik işlemlerinde bulunur.

24. Türlerin sınıflandırılmasında “amaç” neden önemli bir ölçüttür?

A) Çünkü metnin yalnızca sayfa rengini gösterir.
B) Çünkü yazarın yaşını belirler.
C) Çünkü metnin bilgi verme, ikna etme, anlatma, tanıtma veya düşündürme gibi işlevlerini belirler.
D) Çünkü bütün metinlerin aynı işlevi vardır.
E) Çünkü dil ve yapı hiçbir zaman önemli değildir.

25. Bir sözlü anlatım türünün başarılı olması için aşağıdakilerden hangisi özellikle gereklidir?

A) Konunun tamamen belirsiz bırakılması
B) Dinleyicinin yok sayılması
C) Ses tonunun hiçbir zaman değişmemesi
D) Konu, amaç, hedef kitle, süre, dil ve sunum biçiminin önceden planlanması
E) Beden dilinin bütünüyle engellenmesi

26. “Dört ana anlatım biçimi, metinlerde kesin sınırlarla ayrılır ve asla birlikte kullanılmaz.” yargısı neden yanlıştır?

A) Çünkü anlatım biçimleri yalnızca noktalama işaretleridir.
B) Çünkü betimleyici anlatım hiçbir metinde bulunmaz.
C) Çünkü öyküleyici anlatım sadece akademik makalelerde kullanılır.
D) Çünkü bir metinde açıklama, betimleme, öyküleme ve tartışma amaç doğrultusunda birlikte kullanılabilir.
E) Çünkü açıklayıcı anlatım yalnızca tiyatroya aittir.

27. Üniversite düzeyinde anlatım biçimlerini kavramak hangi beceriyi geliştirir?

A) Sadece ezber yapma becerisini
B) Yazım kurallarını gereksiz görmeyi
C) Metin çözümleme, akademik okuma ve yazılı anlatım becerisini
D) Metinleri tür bakımından karıştırmayı
E) Anlatım biçimlerini yok saymayı

28. Aşağıdakilerden hangisi açıklayıcı anlatımda sık kullanılan yöntemlerden biridir?

A) Sadece uyak kurma
B) Tanımlama, örnekleme ve karşılaştırma
C) Yalnızca sahneleme
D) Sadece kişileştirme
E) Duygusal çağrışım yaratma

29. Tartışmacı anlatımda kullanılan “oysa, ancak, bu nedenle, buna karşılık” gibi ifadeler ne işe yarar?

A) Metni tamamen betimleyici yapar.
B) Olayları zamana göre sıralar.
C) Düşünceler arasındaki karşıtlık, gerekçe ve sonuç ilişkilerini belirginleştirir.
D) Yalnızca kişi tasviri yapar.
E) Metindeki bütün görüşleri kaldırır.

30. Anlatım türleri ve anlatım biçimleri konusunda doğru yaklaşım hangisidir?

A) Tür ve biçim kavramları tamamen aynı olduğu için ayrım yapılmamalıdır.
B) Yalnızca metnin başlığına bakmak yeterlidir.
C) Yazılı ve sözlü anlatım arasında hiçbir fark yoktur.
D) Tür, metnin genel yapısını; biçim ise anlatma yöntemini gösterdiği için ikisi birlikte değerlendirilmelidir.
E) Nesnel ve öznel anlatım akademik okumada önemsizdir.