Anlatım Türleri ve Anlatım Biçimleri 4

1. Anlatım türleri ile anlatım biçimleri arasındaki ilişki için en doğru yargı hangisidir?

A) Tür, metnin genel iletişim yapısını; biçim ise anlatımın nasıl kurulduğunu gösterir.
B) Tür ve biçim tamamen aynı kavramdır.
C) Anlatım biçimleri yalnızca sözlü anlatımda görülür.
D) Anlatım türleri yalnızca noktalama işaretleriyle belirlenir.
E) Tür kavramı akademik metinlerde kullanılmaz.

2. Yazılı anlatım türleri hangi özellikleriyle sözlü anlatım türlerinden ayrılır?

A) Yazıya geçirilmiş, kalıcı, planlı ve sonradan gözden geçirilebilir olmalarıyla
B) Her zaman doğaçlama olmalarıyla
C) Ses tonu ve beden diline dayanmasıyla
D) Dinleyiciden anlık tepki almasıyla
E) Konuşmacı merkezli olmasıyla

3. Sözlü anlatım türlerinde hazırlık yapılması neden gereklidir?

A) Konuşmanın belirsiz kalması için
B) Yazılı metinlerin ortadan kaldırılması için
C) Konunun düzenli, anlaşılır ve hedef kitleye uygun biçimde aktarılması için
D) Anlatım biçimlerinin kullanılmaması için
E) Dinleyicinin konu dışına yönelmesi için

4. Bir metinde “Bu yöntem, ölçülebilir sonuçlar vermesi nedeniyle araştırmada kullanılmıştır.” cümlesi hangi anlatım özelliğine daha yakındır?

A) Öznel anlatım
B) Lirik anlatım
C) Masalsı anlatım
D) Nesnel anlatım
E) Betimleyici anlatım

5. “Bu yöntem, bana göre araştırmanın en etkileyici bölümünü oluşturmaktadır.” cümlesinde hangi özellik vardır?

A) Öznel anlatım
B) Tanımlama
C) Nesnel anlatım
D) Öyküleme
E) Bilimsel kanıt

6. Aşağıdakilerden hangisi anlatım türlerini sınıflandırmada kullanılabilecek doğru bir ölçüttür?

A) Yazarın kalem markası
B) Sayfanın rengi
C) Yazının kaç satır olduğu tek başına
D) Metnin amacı, konusu, hedef kitlesi ve sunulduğu ortam
E) Harflerin biçimi

7. Açıklayıcı anlatımın temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Olayları kişiler üzerinden zaman sırasıyla aktarmak
B) Varlıkları görsel ayrıntılarıyla canlandırmak
C) Karşıt görüşleri eleştirerek ikna etmek
D) Okura bir kavram, konu veya durum hakkında bilgi vermek
E) Yalnızca kişisel duygu bildirmek

8. Tartışmacı anlatımın kullanıldığı bir metinde aşağıdakilerden hangisi beklenir?

A) Sadece yer ve kişi tasviri
B) Yalnızca olayların sıralanması
C) Hiçbir düşüncenin bulunmaması
D) Savunulan bir görüş, gerekçeler ve karşı görüşe yönelik değerlendirme
E) Sadece tarih ve saat bilgisinin verilmesi

9. Betimleyici anlatım hangi durumda daha belirgin hâle gelir?

A) Bir kavram tarafsız biçimde tanımlandığında
B) Bir görüş çürütülmeye çalışıldığında
C) Olaylar zaman sırasına göre aktarıldığında
D) Kişi, mekân, nesne veya durum ayırt edici özellikleriyle canlandırıldığında
E) Bilimsel kaynakça verildiğinde

10. Öyküleyici anlatımda temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sadece kavram tanımı yapılması
B) Yalnızca nesne tasviri verilmesi
C) Karşıt görüşlerin tartışılması
D) Olayın kişi, yer ve zaman içinde gelişmesi
E) Sadece kaynakça gösterilmesi

11. “Bahçenin köşesinde, rengi solmuş bir bank ve üzerine düşmüş sarı yapraklar vardı.” cümlesinde hangi anlatım biçimi öne çıkar?

A) Betimleyici anlatım
B) Tartışmacı anlatım
C) Açıklayıcı anlatım
D) Öyküleyici anlatım
E) Kanıtlayıcı anlatım

12. “Ali, sabah erkenden evden çıktı; önce kütüphaneye, sonra fakülteye uğradı.” cümlesi hangi anlatım biçimine örnektir?

A) Betimleyici anlatım
B) Tartışmacı anlatım
C) Açıklayıcı anlatım
D) Tanımlayıcı anlatım
E) Öyküleyici anlatım

13. “Anlatım biçimleri, metnin amacına göre birlikte kullanılabilir.” yargısı hangi nedenle doğrudur?

A) Çünkü her metinde yalnızca tek cümle bulunur.
B) Çünkü anlatım biçimleri yalnızca sözlüklerde yer alır.
C) Çünkü bir metin hem bilgi verebilir hem olay aktarabilir hem de betimleme yapabilir.
D) Çünkü tür ve biçim tamamen aynı anlama gelir.
E) Çünkü anlatım biçimleri yazılı metinlerde kullanılmaz.

14. Yazılı anlatımda dil ve imla kurallarına dikkat etmek neden önemlidir?

A) Konuşmacının ses tonunu yükselttiği için
B) Metnin anlaşılır, güvenilir ve düzenli görünmesini sağladığı için
C) Dinleyicinin anlık tepkisini belirlediği için
D) Jest ve mimikleri artırdığı için
E) Metni sözlü anlatıma dönüştürdüğü için

15. Sözlü anlatımda vurgu ve tonlama hangi işlevi görür?

A) Yazım kurallarını gereksiz hâle getirir.
B) Metni kaynakçaya dönüştürür.
C) Anlamı belirginleştirir ve dinleyicinin dikkatini canlı tutar.
D) Konuşmanın konusunu ortadan kaldırır.
E) Dinleyiciyi tamamen dışarıda bırakır.

16. Aşağıdakilerden hangisi sözlü anlatım türlerinden biridir?

A) Biyografi
B) Günlük
C) Açık oturum
D) Gezi yazısı
E) Makale

17. Aşağıdakilerden hangisi yazılı anlatım türlerinden biridir?

A) Panel
B) Forum
C) Deneme
D) Konferans
E) Münazara

18. Nesnel anlatım ile öznel anlatım arasındaki ayrım hangi temele dayanır?

A) Cümlenin uzun ya da kısa olmasına
B) Metinde kaç paragraf bulunduğuna
C) Yargının kanıtlanabilir bilgiye mi yoksa kişisel değerlendirmeye mi dayandığına
D) Yazarın kaç yaşında olduğuna
E) Yazının hangi fontla yazıldığına

19. “Bence bu konuşma, dinleyiciler üzerinde güçlü bir etki bıraktı.” cümlesinde hangi anlatım özelliği vardır?

A) Nesnel anlatım
B) Öznel anlatım
C) Tanımlayıcı anlatım
D) Bilimsel anlatım
E) Kronolojik anlatım

20. “Konuşma kırk dakika sürdü ve üç bölümden oluştu.” cümlesinde hangi anlatım özelliği vardır?

A) Öznel anlatım
B) Lirik anlatım
C) Nesnel anlatım
D) İmgesel anlatım
E) Betimleyici anlatım

21. Bir öğrencinin metin çözümlemesinde önce metnin türünü, sonra baskın anlatım biçimini belirlemesi neden doğru bir yöntemdir?

A) Çünkü yalnızca başlığa bakmak her zaman yeterlidir.
B) Çünkü tür metnin genel yapısını, anlatım biçimi ise anlatma yöntemini gösterir.
C) Çünkü anlatım biçimleri metinlerde bulunmaz.
D) Çünkü türler sadece yazar adına göre belirlenir.
E) Çünkü yazılı ve sözlü anlatım arasında fark yoktur.

22. “Dil, bireylerin duygu ve düşüncelerini aktarmasını sağlayan toplumsal bir göstergeler sistemidir.” cümlesi hangi anlatım biçimine örnektir?

A) Öyküleyici anlatım
B) Betimleyici anlatım
C) Açıklayıcı anlatım
D) Tartışmacı anlatım
E) Lirik anlatım

23. “Bu görüş, dilin kültürle ilişkisini görmezden geldiği için eksiktir.” cümlesi hangi anlatım biçimine daha yakındır?

A) Betimleyici anlatım
B) Öyküleyici anlatım
C) Tartışmacı anlatım
D) Masalsı anlatım
E) Pastoral anlatım

24. Anlatım biçimlerinin metin içinde değişebilmesi neye bağlıdır?

A) Sayfanın rengine
B) Yazarın amacına, konunun niteliğine ve metnin bölümüne
C) Yazarın doğum tarihine
D) Harflerin büyüklüğüne
E) Yayın saatine

25. Bir gezi yazısında hem gezilen yerin tarihi hakkında bilgi verilmesi hem de çevrenin ayrıntılı biçimde tanıtılması hangi iki anlatım biçiminin birlikte kullanılabileceğini gösterir?

A) Tartışmacı ve öyküleyici anlatım
B) Sözlü ve yazılı anlatım
C) Açıklayıcı ve betimleyici anlatım
D) Nesnel ve lirik anlatım
E) Masalsı ve dramatik anlatım

26. Bir anı metninde olayların geçmiş zaman sırasına göre aktarılması hangi anlatım biçimini güçlendirir?

A) Açıklayıcı anlatım
B) Öyküleyici anlatım
C) Tartışmacı anlatım
D) Tanımlayıcı anlatım
E) Betimleyici anlatım

27. Bir makalede kavramlar açıklanırken yazarın karşıt bir görüşü eleştirmesi hangi durumu gösterir?

A) Makalede hiçbir anlatım biçimi bulunmadığını
B) Açıklayıcı ve tartışmacı anlatımın birlikte kullanılabileceğini
C) Tartışmacı anlatımın yalnızca tiyatroda kullanıldığını
D) Açıklayıcı anlatımın bilimsel metinlerde bulunmadığını
E) Metnin türünün belirlenemeyeceğini

28. Sözlü anlatım türlerinde dinleyici düzeyinin dikkate alınmaması neye yol açabilir?

A) Konuşmayı daha düzenli hâle getirir.
B) İletinin anlaşılmasını zorlaştırabilir ve iletişim etkisini azaltabilir.
C) Anlatımı her zaman daha akademik yapar.
D) Konuşmacının hazırlık ihtiyacını ortadan kaldırır.
E) Metni yazılı anlatıma dönüştürür.

29. Üniversite düzeyinde anlatım türleri ve biçimlerini öğrenmek hangi açıdan önemlidir?

A) Yalnızca başlık ezberlemek açısından
B) Akademik okuma, yazma, metin çözümleme ve sınav başarısı açısından
C) Yazım kurallarını önemsememek açısından
D) Bütün türleri aynı görmek açısından
E) Metin çözümlemesini bırakmak açısından

30. Bu başlık altında çalışan bir öğrencinin en doğru çalışma yöntemi hangisidir?

A) Yalnızca cevap anahtarını ezberlemek
B) Anlatım biçimlerini birbirinden tamamen bağımsız ve ilişkisiz görmek
C) Türleri amaçlarına göre sınıflandırıp her anlatım biçimini örnek metinler üzerinde ayırt etmek
D) Yazılı ve sözlü anlatım farkını yok saymak
E) Nesnel ve öznel anlatımı önemsiz kabul etmek