Öğretici Metinler Testi: 50 Soru ve Cevap Anahtarı

Öğretici Metinler Test Soruları

Odak anahtar kelime: öğretici metinler test soruları

Bu test, öğretici metin türlerini tekrar etmek isteyen öğrenciler için hazırlanmıştır. Sorularda anı, mektup, gezi yazısı, deneme, eleştiri, fıkra ve makale türleriyle ilgili temel bilgiler yoklanmaktadır.

1. Anı ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A)Anlatıcı, olayları yaşayan ya da tanıklık eden kişidir.
B)Genellikle betimleyici ve kanıtlayıcı anlatımdan yararlanılır.
C)Siyasi, edebi, askeri ve sosyal içerikli olabilir.
D)Tarihe ve edebiyata kaynaklık eder.
E)Anlaşılır, içten bir anlatım yöntemi kullanılır.

2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde mektup türü ile ilgili olarak bilgi yanlışlığı yapılmıştır?
A)Konu sınırlaması yoktur, hemen her konuda yazılabilir.
B)Roman gibi bazı yazı türlerinin içerisinde de yer alabilir.
C)Kamu kurumları arasına yazılan mektuplara resmi mektup denir.
D)İş mektuplarında ve dilekçelerde tarih ve adres sağ alt köşeye yazılır.
E) Gazete ve dergilerde herkesin okuması için yazılan mektuplara açık mektup denir.

Paragraf Sorusu

Artvin’e bakan yeşil tepeler üzerinde bulunan dağ evi şeklindeki tesislerde yerel türküler dinlemek, bizim için apayrı bir keyif. Kentin mütevazı çarşısı ise şaşırtıcı ölçüde zengin. Rehberimizin eşliğinde çarşıyı dolaşacağız. El yapımı boğa heykelleri ve çeşitli ağaç işlerinin satıldığı dükkanlar dışında, şarküterilerden yörenin meşhur kestane ve çiçek balı, köy peynirleri, dut pestili, çam sakızı, salata yapımında kullanılan çeşitli kır otları ve sadece Çoruh Vadisi’nin belli bölgelerinde yetişen butko zeytini alınabilir.

3. Bu parça aşağıdaki yazı türlerinin hangisinden alınmış olabilir?

A) Makale
B) Deneme
C) Gezi Yazısı
D) Biyografi
E) Haber Yazısı

 

Deneme ve Anlatım Sorusu

Kitaptan niçin korkarlar? Bunu bir türlü anlayamadım. Kitaptan korkmak, insan düşüncesinden korkmak, insanı kabul etmemektir. Kitaptan korkan adam, insanı mesuliyet hissinden mahrum ediyor demektir. “Bırak, senin yerine ben düşünüyorum!” demekle “Falan kitabı okuma!” demek arasında hiçbir fark yoktur. İnsanoğlu her şeyden evvel mesuliyet hissidir ve bilhassa fikirlerin mesuliyetidir. Ondan mahrum edilen insan, kendiliğinden bir paçavra hâline düşer.
4. Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Bir deneme yazısından alınmıştır.
B) Senli benli bir havası vardır.
C) Soru yoluyla okuru düşündürme yoluna gidilmiştir.
D) Öznellik ağır basmaktadır.
E) Tartışma tekniğiyle haklı çıkma isteği belirgindir.

5. Aşağıdakilerin hangisinde boş bırakılan yere ayraç içindeki sözcük getirilirse tanım yanlış olur?

A) ————— yazarın herhangi bir konu üzerinde kesin sonuçlara varmadan, kişisel görüş ve düşüncelerini senli benli bir anlatım içinde verdiği yazı türüdür. (Deneme)
B) ————— bir sanat yapıtının olumlu ya da olumsuz yanlarını belirleyen, öznel ya da nesnel değerlendiren yazılardır. (Eleştiri)
C) ————— herhangi bir olayı yorumlayan; toplumun sıkıntılarını, başarılarını öznel olarak değerlendiren; ülkenin güncel, politik, sosyal, kültürel sorunlarını ele alan güncel yazılardır. (Fıkra)
D) ————— yazarın gezip gördüğü yerlerin doğal güzelliklerini, coğrafi özelliklerini; tarihsel, sosyal, ekonomik, kültürel ve beşeri yaşamını anlattığı yazılardır. (Anı)
E) ————— bir görüşü savunmak, bir düşünceyi kanıtlamak ya da salt bilgi vermek amacıyla yazılan edebî türdür. (Makale)

Öğretici Metinler Testi: 50 Soru

Aşağıdaki test, sınav haftası için hazırlanmış kapsamlı tekrar testidir. İlk 5 soru eski test arşivinden korunmuş, 6-50. sorular öğretici metin türlerinin temel özelliklerini ölçmek amacıyla eklenmiştir.

Ek Test Soruları

6. Makalenin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Duyguları sanatlı bir dille anlatmak
B) Bir düşünceyi kanıtlarla açıklamak ve savunmak
C) Gezilen yerleri izlenimlerle aktarmak
D) Günlük olayları mizahi dille yorumlamak
E) Kişisel anıları kronolojik biçimde anlatmak

7. Deneme türü için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Kesin sonuçlara ulaşmayı amaçlar
B) Bilimsel kanıt zorunluluğu vardır
C) Yazar kişisel düşüncelerini serbestçe dile getirir
D) Resmî kurumlara yazılır
E) Olaylar tarih sırasına göre verilir

8. Eleştiri yazısında en önemli unsur hangisidir?
A) Gerekçeli değerlendirme yapmak
B) Yalnızca eseri özetlemek
C) Yazarın özel hayatını anlatmak
D) Konuyu şiirsel biçimde işlemek
E) Kurmaca olay örgüsü oluşturmak

9. Gezi yazısında aşağıdakilerden hangisi bulunur?
A) Bilimsel deney sonuçları
B) Gezilen yerlerle ilgili gözlem ve izlenimler
C) Resmî başvuru metni
D) Sadece tarihî belgeler
E) Karşılıklı konuşma tekniği

10. Fıkra türünün temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
A) Güncel bir konuyu kısa ve etkili biçimde yorumlaması
B) Bilimsel terimlerle yazılması
C) Uzun olay örgüsü kurması
D) Sadece geçmiş yaşantıları anlatması
E) Dilek ve şikâyet bildirmesi

11. Mektup türünde genellikle aşağıdakilerden hangisi bulunur?
A) Hitap, tarih, yer ve imza
B) Kaynakça ve dipnot
C) Sahne ve perde ayrımı
D) Tez ve antitez bölümü
E) Deney yöntemi

12. Anı türünün ayırt edici özelliği nedir?
A) Geleceğe yönelik öneriler sunması
B) Yaşanmış olayları sonradan anlatması
C) Tamamen hayalî olaylardan oluşması
D) Bilimsel kanıtlarla ilerlemesi
E) Güncel siyaseti günü gününe ele alması

13. Biyografi türünde ne anlatılır?
A) Bir kişinin yaşamı
B) Bir yerin doğal güzellikleri
C) Bir kurumun resmî talebi
D) Bir romanın olay örgüsü
E) Bir gazete haberinin ayrıntıları

14. Otobiyografi ile biyografi arasındaki temel fark nedir?
A) Otobiyografi şiir biçimindedir
B) Otobiyografide kişi kendi yaşamını anlatır
C) Biyografi yalnızca tarihî kişileri anlatır
D) Otobiyografi resmî yazıdır
E) Biyografi soru-cevap şeklindedir

15. Röportaj türünde aşağıdakilerden hangisi öne çıkar?
A) Gözlem, araştırma ve görüşme
B) Sadece kişisel duygu
C) Masalsı anlatım
D) Resmî dilekçe yapısı
E) Sahnelenebilir diyalog

16. Haber yazısında bulunması gereken temel nitelik hangisidir?
A) Nesnellik ve doğruluk
B) Şiirsellik
C) Kişisel yorum ağırlığı
D) Kurmaca kahramanlar
E) Uzun betimlemeler

17. Dilekçenin temel amacı nedir?
A) Bir kuruma istek ya da şikâyet bildirmek
B) Bir eseri değerlendirmek
C) Gezilen yerleri tanıtmak
D) Kişisel anıları anlatmak
E) Güncel olayları yorumlamak

18. Rapor yazarlığında en önemli özelliklerden biri hangisidir?
A) Nesnel ve düzenli bilgi sunmak
B) Duygusal anlatımı artırmak
C) Kurgusal olay oluşturmak
D) Şiirsel imgeler kullanmak
E) Kahramanları konuşturmak

19. Makalede dil genellikle nasıldır?
A) Açık, nesnel ve kanıta dayalı
B) Tamamen mecazlı ve kapalı
C) Samimi ve konuşma dili ağırlıklı
D) Masalsı ve olağanüstü
E) Yalnızca mizahi

20. Denemede yazarın tutumu nasıldır?
A) Kendi düşüncelerini özgürce yoklar
B) Resmî makam adına konuşur
C) Bilimsel deney raporu hazırlar
D) Olayları belgelemekle yetinir
E) Sadece haber verir

21. Eleştirinin yalnızca olumsuz yargıdan ibaret olmadığını gösteren özellik hangisidir?
A) Güçlü ve zayıf yönleri birlikte değerlendirmesi
B) Sadece kusur araması
C) Eseri hiç okumadan yazılması
D) Mutlaka alaycı olması
E) Kişisel saldırı içermesi

22. Gezi yazısını anıdan ayıran en belirgin yön hangisidir?
A) Gezilen yerlerin gözlem ve izlenimlerle tanıtılması
B) Sadece çocukluk yıllarını anlatması
C) Resmî bir kuruma sunulması
D) Kanıtlarla düşünce savunması
E) Bir eseri değerlendirmesi

23. Fıkra ile makale arasındaki farklardan biri hangisidir?
A) Fıkra daha kısa ve güncel yorum ağırlıklıdır
B) Makale her zaman şiir biçimindedir
C) Fıkra resmî dilekçedir
D) Makalede hiçbir kanıt kullanılmaz
E) Fıkra yalnızca tarihî olayları anlatır

24. Sohbet türünün en belirgin özelliği nedir?
A) Okurla konuşuyormuş gibi samimi bir anlatıma sahip olması
B) Kesin bilimsel kanıtlar istemesi
C) Resmî makam dili kullanması
D) Sahnelenmek için yazılması
E) Sadece kaynakça bölümünden oluşması

25. Günlük türünde olaylar genellikle nasıl aktarılır?
A) Günü gününe ve tarih belirtilerek
B) Yıllar sonra belge niteliğinde
C) Sadece üçüncü kişi ağzıyla
D) Bilimsel sonuçlar hâlinde
E) Resmî başvuru düzeninde

26. Anı ile günlük arasındaki fark nedir?
A) Günlük günü gününe, anı sonradan yazılır
B) Anı her zaman şiirdir
C) Günlük yalnızca resmîdir
D) Anı hiç kişisel değildir
E) Günlükte tarih bulunmaz

27. Açık mektup nedir?
A) Kamuoyuna yönelik yayımlanan mektup
B) Sadece aile bireylerine yazılan mektup
C) Gizli tutulan resmî yazı
D) Roman içindeki konuşma
E) Bir kurumun raporu

28. Bilimsel yazılarda kaynak göstermenin amacı nedir?
A) Bilginin güvenilirliğini göstermek
B) Metni süslemek
C) Okuru eğlendirmek
D) Olay örgüsü kurmak
E) Mektup düzeni sağlamak

29. Öğretici metinlerde temel amaç nedir?
A) Bilgi vermek, açıklamak veya düşündürmek
B) Sadece hayal gücünü geliştirmek
C) Kurgusal olay oluşturmak
D) Şiirsel ahenk sağlamak
E) Masal kahramanları yaratmak

30. Aşağıdakilerden hangisi öğretici metin türlerinden biri değildir?
A) Makale
B) Deneme
C) Eleştiri
D) Gezi yazısı
E) Masal

31. Röportajı haber yazısından ayıran yönlerden biri nedir?
A) Daha geniş araştırma, gözlem ve yorum içerebilmesi
B) Hiç gerçeklik taşımaması
C) Sadece şiirsel dille yazılması
D) Mutlaka sahnede oynanması
E) Resmî dilekçe olması

32. Makalede giriş bölümünün görevi nedir?
A) Konuyu tanıtmak ve problemi ortaya koymak
B) Sadece imza atmak
C) Olayları sahneye bölmek
D) Tarih ve adres yazmak
E) Masal tekerlemesi söylemek

33. Sonuç bölümünde genellikle ne yapılır?
A) Genel değerlendirme ve yargı verilir
B) Yeni konuya geçilir
C) Sadece kaynakça yazılır
D) Karakter tanıtılır
E) Hitap cümlesi kurulur

34. Eleştiri yazısında kanıt kullanmanın amacı nedir?
A) Yargıyı inandırıcı kılmak
B) Metni uzatmak
C) Konudan uzaklaşmak
D) Şiir oluşturmak
E) Olay kahramanı yaratmak

35. Gezi yazısında betimleme neden önemlidir?
A) Okurun gezilen yeri zihninde canlandırmasını sağlamak için
B) Resmî yazışma kurallarını göstermek için
C) Kaynakça oluşturmak için
D) Güncel siyaseti tartışmak için
E) Mektup düzeni kurmak için

36. Fıkra yazarı genellikle hangi konuları ele alır?
A) Güncel sosyal, siyasal veya kültürel olayları
B) Sadece kendi çocukluk anılarını
C) Deney sonuçlarını
D) Masal kahramanlarını
E) Resmî dilekçeleri

37. Dilekçede bulunması gereken ifadelerden biri hangisidir?
A) Gereğini arz ederim
B) Bir varmış bir yokmuş
C) Sevgili günlük
D) Değerli roman kahramanı
E) Sahne açılır

38. Raporlarda başlıkların kullanılması neyi sağlar?
A) Bilgilerin düzenli ve kolay izlenmesini
B) Metnin kurmaca olmasını
C) Şiirsel ahenk kurulmasını
D) Kişisel mektup havası oluşmasını
E) Diyalogların artmasını

39. Makale ile deneme arasındaki temel fark nedir?
A) Makale kanıta, deneme kişisel düşünceye daha çok dayanır
B) Deneme her zaman bilimsel rapordur
C) Makalede konu bulunmaz
D) Deneme yalnızca resmî yazıdır
E) Makale sahnelenmek için yazılır

40. Biyografide anlatım genellikle hangi kişi ağzıyla yapılır?
A) Üçüncü kişi
B) Birinci tekil kişi
C) İkinci çoğul kişi
D) Emir kipi
E) Soru cümlesi

41. Otobiyografide anlatıcı kimdir?
A) Yaşamı anlatılan kişinin kendisi
B) Gazeteci
C) Eleştirmen
D) Okur
E) Editör

42. Haber yazısında 5N1K soruları neyi sağlar?
A) Olayın temel unsurlarının açıklanmasını
B) Şiirsel söyleyiş kurulmasını
C) Yazarın çocukluğunun anlatılmasını
D) Eserin sanat değerinin ölçülmesini
E) Kurmaca kahraman yaratılmasını

43. “Nerede, ne zaman, kim, ne, nasıl, neden?” soruları hangi metin türünde özellikle önemlidir?
A) Haber yazısı
B) Masal
C) Şiir
D) Tiyatro
E) Roman

44. Sohbet yazısında dil genellikle nasıldır?
A) Samimi, açık ve konuşma havasındadır
B) Ağır bilimsel terimlerle doludur
C) Resmî ve kalıplaşmıştır
D) Tamamen semboliktir
E) Sadece sahne yönergelerinden oluşur

45. Eleştiri yazısında “ölçüt” ne anlama gelir?
A) Değerlendirmede kullanılan temel kıstas
B) Mektubun adres bölümü
C) Haber başlığı
D) Gezi rotası
E) Roman kahramanı

46. Öğretici metinlerde açık anlatım neden önemlidir?
A) Bilginin doğru ve anlaşılır aktarılması için
B) Olayları gizlemek için
C) Şiirsel kapalılığı artırmak için
D) Kahramanları konuşturmak için
E) Mektup yazmak için

47. Resmî yazılarda hangi özellik beklenir?
A) Açık, kısa, saygılı ve kurallı anlatım
B) Aşırı duygusal üslup
C) Masalsı anlatım
D) Mizahi söyleyiş
E) Kurmaca olay örgüsü

48. Denemede yazar hangi tutumla konuyu işler?
A) Kendi kendine düşünüyormuş gibi serbestçe
B) Bilimsel deney yaparak
C) Resmî karar bildirerek
D) Olayları kronolojik belgeleyerek
E) Sahnede oynatarak

49. Aşağıdakilerden hangisi nesnel anlatıma daha yakındır?
A) Araştırmaya göre dil, toplumun ortak iletişim aracıdır
B) Bence bu şehir dünyanın en güzel yeridir
C) Bu kitabı okumak bana huzur verdi
D) Ne kadar etkileyici bir gün geçirdim
E) Sanırım herkes benim gibi düşünür

50. Öğretici metinleri edebî metinlerden ayıran temel özellik hangisidir?
A) Bilgi verme ve açıklama amacının öne çıkması
B) Tamamen kurmaca olaylara dayanması
C) Şiirsel ahenk kurması
D) Olağanüstü varlıkları anlatması
E) Sadece sahneye yönelik olması

Cevap Anahtarı

1. B
2. D
3. C
4. E
5. D
6. B
7. C
8. A
9. B
10. A
11. A
12. B
13. A
14. B
15. A
16. A
17. A
18. A
19. A
20. A
21. A
22. A
23. A
24. A
25. A
26. A
27. A
28. A
29. A
30. E
31. A
32. A
33. A
34. A
35. A
36. A
37. A
38. A
39. A
40. A
41. A
42. A
43. A
44. A
45. A
46. A
47. A
48. A
49. A
50. A

İlgili ders notları: Makale, Eleştiri, Köşe yazısı, Gezi yazısı ve Türk Dili 2 ders notları.