Dil Nedir? Test 2: İnsan Dilinin Ayırıcı Nitelikleri ve Dil Yetisi
İnsan Dilinin Ayırıcı Nitelikleri ve Dil Yetisi
Bu test; insan dilini diğer iletişim sistemlerinden ayıran özellikleri, dil yetisini, üretkenlik, nedensizlik, çift eklemlilik ve dil edinimini ölçer.
1. “Dil yetisi” kavramı en doğru biçimde aşağıdakilerden hangisini anlatır?
A) Bireyin yalnız yazı yazabilmesini
B) İnsanın dili edinme ve dilsel yapılar üretme potansiyelini
C) Bir toplumdaki bütün lehçeleri
D) Yalnız ses çıkarma becerisini
E) Sözlükteki kelimelerin toplamını
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B. Dil yetisi, insanın dili edinmesini ve yeni dilsel yapılar kurmasını mümkün kılan kapasitedir.
2. İnsan dilinin “üretkenlik” özelliği neyi ifade eder?
A) Aynı cümlenin sürekli tekrarlanmasını
B) Her sözcüğün tek anlama gelmesini
C) Dilin yalnız yazılı kullanılmasını
D) Sınırlı sayıdaki birimle sınırsız sayıda yeni ifade kurulabilmesini
E) Bütün dillerin aynı söz dizimine sahip olmasını
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: D. Sınırlı ses ve yapı birimleriyle daha önce hiç kurulmamış cümleler üretilebilir.
3. Dil göstergesinin “nedensizliği” ne demektir?
A) Gösteren ile gösterilen arasında doğal ve zorunlu bağ bulunmaması
B) Sözcüklerin anlam taşımaması
C) Dilin kuralsız olması
D) Seslerin yazıya geçirilememesi
E) Bütün kelimelerin rastgele seçilmesi
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: A. “Masa” sözü ile masa nesnesi arasındaki bağ doğal değil, toplumsal uzlaşıya dayanır.
4. İnsan dilini birçok hayvan iletişim sisteminden ayıran temel özellik hangisidir?
A) Yalnız tehlike anında kullanılması
B) Sadece bedensel işaretlere dayanması
C) İletilerin sayısının baştan belli olması
D) Yalnız kalıtsal reflekslerden oluşması
E) Yeni ve daha önce kurulmamış iletiler üretebilmesi
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: E. İnsan dili açık uçlu ve üretkendir.
5. “Çift eklemlilik” hangi durumu anlatır?
A) Bir kelimenin iki dilde bulunmasını
B) Bir cümlenin iki kez söylenmesini
C) Anlamlı birimlerin daha küçük anlamsız ses birimlerinden kurulmasını
D) Yazı ve konuşmanın aynı anda kullanılmasını
E) İki kişinin karşılıklı konuşmasını
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C. Anlam taşımayan ses birimleri birleşerek anlamlı biçim ve sözcükleri oluşturur.
6. Bir çocuğun belirli bir dili edinmesinde hangi unsur belirleyicidir?
A) Yalnız genetik kökeni
B) İçinde büyüdüğü dilsel ve toplumsal çevre
C) Sadece okul eğitimi
D) Yalnız yazılı metinler
E) Doğduğu ülkenin sınırları
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B. Dil yetisi insana özgüdür; belirli dil ise çevredeki etkileşimle edinilir.
7. Geçmişte yaşanan veya gelecekte gerçekleşebilecek olaylardan söz edebilmek hangi özellikle ilgilidir?
A) Tek anlamlılık
B) Değişmezlik
C) Yalnız taklit
D) Yer değiştirme
E) Yazılılık
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: D. İnsan dili konuşma anında bulunmayan olaylar hakkında da iletişim kurabilir.
8. Dil yetisi ile dil kullanımı arasındaki farkı doğru veren seçenek hangisidir?
A) Dil yetisi dili edinme kapasitesi; kullanım bu kapasitenin belirli bir dilde gerçekleşmesidir.
B) İkisi tamamen aynıdır.
C) Dil yetisi yalnız yazıyla ilgilidir.
D) Dil kullanımı doğuştan değişmez.
E) Dil yetisi yalnız toplum tarafından öğretilir.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: A. Yetinin varlığı insan türüne özgü kapasiteyi, kullanım ise bunun somutlaşmasını anlatır.
9. “Kedi”, “cat”, “chat” gibi farklı göstergelerin aynı varlığı karşılaması hangi ilkeyi destekler?
A) Bütün dillerin tek kökten geldiğini
B) Sözcüklerin değişmezliğini
C) Yazı dilinin üstünlüğünü
D) Bütün dillerin aynı olduğunu
E) Dil göstergesinin nedensizliğini
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: E. Aynı kavramın farklı ses dizileriyle karşılanması bağın doğal olmadığını gösterir.
10. İnsan dili için aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
A) Kurallı bir sistemdir.
B) Yeni ifadeler üretilebilir.
C) Bütün iletiler doğuştan hazır ve değişmezdir.
D) Toplumsal çevrede edinilir.
E) Soyut kavramlar ifade edilebilir.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C. İnsan dili kapalı ve değişmez bir ileti repertuvarı değildir.
11. Hiç görülmemiş bir gezegeni tasarlayıp anlatabilmek en çok hangi özelliklerle ilgilidir?
A) Refleks olma
B) Tek anlamlılık
C) Değişmezlik
D) Üretkenlik ve soyutlama
E) Yalnız taklit
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: D. İnsan dili varsayımsal ve soyut dünyalar kurabilir.
12. Aşağıdaki sonuçlardan hangisi en doğrudur?
A) İnsan dili biyolojik kapasite ile toplumsal edinimin birlikte işlemesiyle gerçekleşir.
B) Dil yalnız ses çıkarma davranışıdır.
C) Dil yetisi yalnız eğitimle oluşur.
D) Dil yalnız yazılı biçimde var olur.
E) İnsan dili kapalı bir işaret repertuvarıdır.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: A. İnsan zihnindeki dil kapasitesi ve toplum içindeki edinim süreci birlikte işler.
Sonraki Adım
Bu testten sonra dil–kültür–düşünce ilişkisi ve dilin tarihselliği konularına geç.
