Gazete Türleri ve Türk Edebiyatında Gazete Soruları 3

1. Türk edebiyatında gazetenin yeni türlerin gelişmesine katkısı en çok hangi alanda görülür?

A) Makale, fıkra, eleştiri, röportaj ve tefrika romanın yaygınlaşmasında
B) Sadece destanların çoğalmasında
C) Sözlü halk oyunlarının yazıdan kopmasında
D) Şiirde ölçünün tamamen ortadan kalkmasında
E) Tiyatro sahnelerinin kapanmasında

2. Gazete yazılarında “kamuoyu oluşturma” ne anlama gelir?

A) Bütün okurlara aynı düşünceyi zorla kabul ettirmek
B) Toplumsal konular hakkında okurların düşünce geliştirmesine zemin hazırlamak
C) Edebî türleri yok etmek
D) Yalnızca özel hayatı yayımlamak
E) Haberi kurmaca metne dönüştürmek

3. Bir gazete yazısında kişisel görüş açıkça baskınsa bu yazı hangi türe daha yakındır?

A) Haber yazısı
B) Köşe yazısı
C) Tutanak
D) Masal
E) Bibliyografya

4. Gazete yazılarında “tefrika” kavramı hangi uygulamayı karşılar?

A) Haberin 5N1K’ya göre yazılmasını
B) Şiirin uyak düzenini
C) Bir eserin bölüm bölüm yayımlanmasını
D) Tiyatroda perde aralığını
E) Günlüğün tarihli yazılmasını

5. Röportajda soruların önceden hazırlanması neden gereklidir?

A) Görüşmenin amaçlı, derinlikli ve konuya bağlı ilerlemesi için
B) Görüşülen kişinin sözlerini değiştirmek için
C) Metni bütünüyle kurmaca yapmak için
D) Gazete dilini tamamen kapalı kılmak için
E) Haber değerini ortadan kaldırmak için

6. Aşağıdakilerden hangisi gazetecilikte nesnel anlatıma daha uygundur?

A) “Toplantı saat 14.00’te başladı ve iki saat sürdü.”
B) “Toplantı bana göre çok sıkıcıydı.”
C) “Bu olay herkesin hayatını mahvetti.”
D) “Konuşmacı kesinlikle haksızdı.”
E) “Bu gelişme inanılmaz derecede kötüydü.”

7. Gazetede yayımlanan makalede asıl amaç nedir?

A) Yalnızca kişisel hatıra anlatmak
B) Bir düşünceyi kanıtlarla açıklamak ve tartışmak
C) Olayları sahnede canlandırmak
D) Hayalî kahramanlar kurmak
E) Dize sonlarında kafiye yapmak

8. Haber metninde “arka plan bilgisi” hangi işlevi görür?

A) Haberin doğruluğunu azaltır.
B) Olayın nedenlerini ve bağlamını anlamayı kolaylaştırır.
C) Okuru bilinçli olarak yanıltır.
D) Metni şiire dönüştürür.
E) Kaynak kullanımını engeller.

9. Gazete yazılarında yalın dil kullanmak neden önemlidir?

A) Farklı okur gruplarının metni kolayca anlayabilmesi için
B) Anlamı mümkün olduğunca kapatmak için
C) Kaynakları gizlemek için
D) Haberi kişisel günlüğe çevirmek için
E) Bilgiyi daha karmaşık göstermek için

10. Gazete türlerinden hangisi doğrudan sanat ve edebiyat eserlerini değerlendirebilir?

A) Eleştiri
B) Haber başlığı
C) Tutanak
D) Fabl
E) Anı

11. Gazetenin Tanzimat aydınları için önemi nedir?

A) Sadece eski şiir biçimlerini koruması
B) Yazılı anlatımı ortadan kaldırması
C) Toplumu bilgilendirme, eğitme ve yeni fikirleri yayma aracı olması
D) Romanı kamusal alandan çekmesi
E) Haber dilini gereksizleştirmesi

12. Haber yazısında olayın taraflarına yer vermek hangi ilkeye katkı sağlar?

A) Denge ve çok yönlülük
B) Kapalılık
C) Kurmacalık
D) Kişisel iç dökme
E) Ölçülü anlatım

13. Gazetede yayımlanan röportajda doğrudan alıntıların korunması neden önemlidir?

A) Görüşülen kişinin düşüncesini çarpıtmadan aktarmak için
B) Haberi daha belirsiz yapmak için
C) Yazıyı anonimleştirmek için
D) Soru sormayı gereksiz kılmak için
E) Kaynak değerini düşürmek için

14. Aşağıdakilerden hangisi haber değerini artıran unsurlardandır?

A) Olayın çok sayıda kişiyi etkilemesi
B) Olayın tamamen özel kalması
C) Bilginin doğrulanamaması
D) Olayın okurla hiçbir ilgisinin olmaması
E) Başlığın içerikle ilgisiz olması

15. Gazete yazılarında “yorum” hangi türlerde daha belirgindir?

A) Sadece haberin girişinde
B) Köşe yazısı, makale ve eleştiri
C) Yalnızca resmi ilanlarda
D) Sadece hava durumu bülteninde
E) Tamamen kaynakça listesinde

16. Haber yazısında “kim?” sorusu neyi belirler?

A) Şiirin ölçüsünü
B) Olayın kişi, kurum veya taraflarını
C) Tiyatronun dekorunu
D) Romandaki anlatıcı türünü
E) Cümlenin kafiye düzenini

17. Gazete çevresinde gelişen edebî tartışmaların sonucu ne olmuştur?

A) Edebiyat tamamen bireysel defterlere kapanmıştır.
B) Edebiyatın toplumla ve güncel düşünceyle ilişkisi güçlenmiştir.
C) Okur-yazar ilişkisi sona ermiştir.
D) Yeni türlerin gelişimi durmuştur.
E) Gazete edebiyattan bütünüyle ayrılmıştır.

18. Bir haberin yalnızca tek kaynağa dayandırılması hangi riski doğurabilir?

A) Nesnelliğin kesinleşmesini
B) Bilginin eksik veya yanlı aktarılması riskini
C) Haberin bilimsel makaleye dönüşmesini
D) Kaynak güvenilirliğinin artmasını
E) Haberin okurla ilişkisini güçlendirmesini

19. Gazete yazılarında görsel ve fotoğraf kullanımı hangi şartla daha güvenilir olur?

A) Görselin olayla ilgisiz seçilmesiyle
B) Fotoğrafın kaynak bilgisinin gizlenmesiyle
C) Görselin olayla ilgili, doğru bağlamda ve yanıltmadan verilmesiyle
D) Haberi çarpıtmak için kullanılmasıyla
E) Görselin metnin yerine geçmesiyle

20. Köşe yazısında yazarın dili genellikle nasıldır?

A) Tamamen kaynakça biçimindedir.
B) Sadece resmi tutanak dilidir.
C) Kişisel, yorumlayıcı ve okurla doğrudan ilişki kuran bir yapıdadır.
D) Anlatıcısız kurmaca yapıdadır.
E) Yalnızca bilimsel formüllerden oluşur.

21. Haber yazısında “neden?” sorusu hangi bilgiye yöneliktir?

A) Şiirin uyak türüne
B) Kişinin karakter derinliğine
C) Olayın gerekçesine veya arka planına
D) Tiyatrodaki sahne sayısına
E) Günlüğün tarihine

22. Gazetecilikte sansasyonel dilin sakıncası nedir?

A) Haberi daha doğru yapar.
B) Kaynakları güçlendirir.
C) Olayı olduğundan farklı göstererek güvenilirliği zedeleyebilir.
D) Okurun daha nesnel bilgi almasını sağlar.
E) Haber değerini tamamen ortadan kaldırmaz.

23. Gazete türleri içinde “röportaj” hangi anlatım biçimlerinden yararlanabilir?

A) Sadece uyak düzeni
B) Yalnızca sahne yönergesi
C) Açıklama, betimleme, öyküleme ve alıntı
D) Sadece ölçülü söyleyiş
E) Tamamen sessiz gösterim

24. Bir gazete yazısında okuru ikna etmek için kanıt kullanılması hangi türle ilişkilidir?

A) Masal
B) Ninni
C) Makale
D) Destan
E) Günlük

25. “Basın dili” ifadesi neyi anlatır?

A) Yalnızca şiirlerdeki imgesel dili
B) Sadece sahne konuşmalarını
C) Gazete ve medya metinlerinde kullanılan açık, etkili ve kamusal iletişim dilini
D) Eski destan dilini
E) Günlüklerin gizli dilini

26. Haber yazısında tarih ve yer bilgisinin verilmesi hangi açıdan gereklidir?

A) Haberi kurmaca yapmak için
B) Yazarın yorumunu gizlemek için
C) Olayın zaman ve mekân bağlamını açıklaştırmak için
D) Kafiye düzeni kurmak için
E) Edebî sanat oluşturmak için

27. Gazete türlerinin Türk Dili dersindeki yeri nedir?

A) Sadece şiir bilgisini öğretir.
B) Bütün ders notlarını gereksiz kılar.
C) Öğretici metinleri ve modern yazılı anlatım biçimlerini tanımayı sağlar.
D) Yalnızca tiyatro türlerini açıklar.
E) Kurmaca metinleri ortadan kaldırır.

28. Bir haberde “görgü tanıkları”na başvurulması neyi güçlendirir?

A) Haberin tamamen kişisel olmasını
B) Yazının şiirleşmesini
C) Olayın farklı kaynaklardan desteklenmesini
D) Gazete dilinin kapanmasını
E) Kaynak ihtiyacının bitmesini

29. Gazete ve dergilerin edebî türlere etkisi için hangisi söylenebilir?

A) Edebî türleri yok etmiştir.
B) Sadece sözlü anlatımı yaşatmıştır.
C) Yazıların süreklilik içinde yayımlanmasını ve tartışılmasını sağlamıştır.
D) Okur kitlesini daraltmıştır.
E) Edebiyatı kamusal alan dışına çıkarmıştır.

30. Gazete türleriyle ilgili en kapsamlı yargı hangisidir?

A) Gazete türleri yalnızca masallardan oluşur.
B) Gazete yazılarında güncellik önemli değildir.
C) Gazete türleri bilgi verme, yorumlama, tartışma, tanıklık ve kamuoyu oluşturma işlevleriyle modern edebiyatın gelişiminde etkilidir.
D) Haber ile köşe yazısı aynı nesnellik düzeyindedir.
E) Gazete edebiyatla ilişkisizdir.