Kurmaca Metinler 1
Kurmaca Metinler 1
Bu çalışma; kurmaca metinlerin genel özellikleri, kurmaca metinlerde gerçeklik, öykü, roman, anlatı, olay örgüsü, kişiler, yer, zaman, anlatıcı, bakış açısı, anlatım biçimleri, dil ve üslup konularını tekrar etmek için hazırlanmıştır.
Sorular
1. Kurmaca metinlerin temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
A) Gerçekliği sanatçı hayal gücüyle yeniden kurması
B) Sadece bilimsel bilgi vermesi
C) Resmî başvuru amacı taşıması
D) Yalnızca haber dili kullanması
E) Kaynakçadan oluşması
Cevabı göster
Doğru cevap: A — Kurmaca metin, gerçekliği sanatçının hayal gücüyle yeniden kurarak sanatsal bir gerçeklik oluşturur.
Paylaş
2. Kurmaca metinlerde gerçeklik nasıl ele alınır?
A) Hiç değiştirilmeden belge gibi aktarılır
B) Sanatsal gerçeklik içinde dönüştürülür
C) Sadece sayısal verilerle verilir
D) Resmî tutanak biçiminde yazılır
E) Tamamen kaynakçaya dayanır
Cevabı göster
Doğru cevap: B — Kurmaca metinlerde gerçeklik, doğrudan belge gibi değil, sanatçının kurduğu sanatsal gerçeklik içinde dönüştürülerek verilir.
Paylaş
3. Öykü ve romanın ortak yönü hangisidir?
A) İkisinin de dilekçe olması
B) İkisinin de haber metni olması
C) Olay, kişi, yer ve zaman ögelerini kullanabilmesi
D) İkisinin de yalnızca şiir biçiminde yazılması
E) İkisinin de kaynakça listesi olması
Cevabı göster
Doğru cevap: C — Öykü ve roman; olay, kişi, yer ve zaman gibi anlatı ögelerini kullanabilen kurmaca türlerdir.
Paylaş
4. Romanı öyküden ayıran özelliklerden biri hangisidir?
A) Daha geniş olay örgüsü ve kişi kadrosu içerebilmesi
B) Hiç kurmaca olmaması
C) Sadece bir paragraftan oluşması
D) Mutlaka haber amacı taşıması
E) Resmî yazı olması
5. Olay örgüsü ne demektir?
A) Şiirdeki uyak düzeni
B) Kaynakların alfabetik sıralanması
C) Olayların neden-sonuç ilişkisiyle düzenlenmiş bütünü
D) Dilekçenin sonuç bölümü
E) Haber başlığı
Cevabı göster
Doğru cevap: C — Olay örgüsü, anlatıdaki olayların neden-sonuç ilişkisiyle düzenlenmiş bütünüdür.
Paylaş
6. Kurmaca metinlerde kişiler neyi ifade eder?
A) Olayları yaşayan ya da olaylardan etkilenen varlıkları
B) Yazarın kaynakça listesini
C) Kitabın fiyatını
D) Haber başlığını
E) Resmî imzayı
Cevabı göster
Doğru cevap: A — Kurmaca kişiler, anlatıdaki olayları yaşayan, olaylardan etkilenen veya olayların gelişmesine katkı sağlayan varlıklardır.
Paylaş
7. Yer ve zaman ögesi anlatıda hangi işlevi üstlenir?
A) Olayların geçtiği çevreyi ve zamanı belirginleştirir
B) Metni kaynakçaya dönüştürür
C) Yazıyı dilekçe yapar
D) Haberi yorumdan arındırır
E) Şiirde ölçü kurar
Cevabı göster
Doğru cevap: A — Yer ve zaman, olayların hangi çevrede ve hangi zaman diliminde geçtiğini belirginleştirir.
Paylaş
8. Anlatıcı nedir?
A) Kitabın yazarıyla aynı olmak zorunda olan kişi
B) Olayları okura aktaran kurmaca ses
C) Kaynakça düzenleyicisi
D) Yayın evi görevlisi
E) Haber başlığı
Cevabı göster
Doğru cevap: B — Anlatıcı, olayları okura aktaran kurmaca sestir; yazarla bire bir aynı kişi olmak zorunda değildir.
Paylaş
9. Birinci kişi anlatıcı hangi ifadelerle tanınır?
A) Ben, biz gibi ifadelerle
B) O, onlar gibi ifadelerle
C) Sadece edilgen fiillerle
D) Yalnızca kaynakçayla
E) Sadece haber başlığıyla
Cevabı göster
Doğru cevap: A — Birinci kişi anlatıcı genellikle “ben” ve “biz” gibi birinci kişi ifadeleriyle tanınır.
Paylaş
10. Üçüncü kişi anlatıcı hangi anlatım biçiminde görülür?
A) Sadece dilekçede
B) Sadece günlükte
C) Olayların dışarıdan aktarılmasında
D) Sadece şiirde
E) Sadece kaynakçada
Cevabı göster
Doğru cevap: C — Üçüncü kişi anlatıcı, olayları genellikle dışarıdan ve “o/onlar” eksenli bir anlatımla aktarır.
Paylaş
11. Hâkim bakış açısının özelliği nedir?
A) Anlatıcının kişilerin iç dünyasını ve olayların arka planını bilmesi
B) Anlatıcının hiçbir şey bilmemesi
C) Sadece görünenleri kamera gibi aktarması
D) Metnin haber yazısı olması
E) Yalnızca tarih verilmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: A — Hâkim bakış açısında anlatıcı, kişilerin iç dünyasını, geçmişini ve olayların arka planını bilebilir.
Paylaş
12. Gözlemci bakış açısında anlatıcı neyle sınırlıdır?
A) Her karakterin zihnini bilmekle
B) Dışarıdan görülen davranış ve olaylarla
C) Yazarın hayat hikâyesiyle
D) Kaynakça düzeniyle
E) Dilekçe kalıbıyla
Cevabı göster
Doğru cevap: B — Gözlemci anlatıcı, kişilerin iç dünyasını bilmez; dışarıdan görülen davranış ve olayları aktarır.
Paylaş
13. Kahraman bakış açısında anlatıcı kimdir?
A) Olayın dışında duran bilim insanı
B) Olayların içinde yer alan kişilerden biri
C) Sadece okur
D) Kaynakça yazarı
E) Haber sunucusu
Cevabı göster
Doğru cevap: B — Kahraman bakış açısında anlatıcı, olayların içinde yer alan kişilerden biridir.
Paylaş
14. Öyküleyici anlatımın temel işlevi nedir?
A) Olayları oluş sırasıyla aktarmak
B) Varlıkları sadece betimlemek
C) Kaynak göstermek
D) Resmî istek bildirmek
E) Şiirde uyak kurmak
Cevabı göster
Doğru cevap: A — Öyküleyici anlatım, olayları bir zaman akışı içinde ve oluş sırasına göre aktarmaya yarar.
Paylaş
15. Betimleyici anlatım neyi amaçlar?
A) Varlıkların özelliklerini zihinde canlandırmak
B) Bir düşünceyi kanıtlamak
C) Dilekçe yazmak
D) Haber duyurmak
E) Kaynakça hazırlamak
Cevabı göster
Doğru cevap: A — Betimleyici anlatım, varlıkların ayırt edici özelliklerini okurun zihninde canlandırmayı amaçlar.
Paylaş
16. Dil ve üslup kavramı neyle ilgilidir?
A) Yazarın dili kullanma biçimiyle
B) Kitabın fiyatıyla
C) Sayfa sayısıyla
D) Basım tarihiyle
E) Kaynakçanın uzunluğuyla
Cevabı göster
Doğru cevap: A — Dil ve üslup, yazarın kelime seçimi, anlatım tarzı ve dili kullanma biçimiyle ilgilidir.
Paylaş
17. Tema ne demektir?
A) Metinde işlenen temel duygu, düşünce veya konu
B) Yazarın adresi
C) Haber tarihi
D) Kaynakça listesi
E) Dilekçe sonucu
Cevabı göster
Doğru cevap: A — Tema, metinde işlenen temel duygu, düşünce veya ana konudur.
Paylaş
18. Çatışma anlatıda ne işe yarar?
A) Olayların gelişmesini ve gerilimin oluşmasını sağlar
B) Kaynakçayı tamamlar
C) Yazıyı haber yapar
D) Dilekçe imzası oluşturur
E) Şiirde ölçü kurar
Cevabı göster
Doğru cevap: A — Çatışma, olayların ilerlemesini, gerilimin oluşmasını ve anlatının canlı kalmasını sağlar.
Paylaş
19. İç çözümleme tekniği neyi gösterir?
A) Kişinin duygu ve düşüncelerinin anlatıcı tarafından verilmesini
B) Haber başlığını
C) Kaynakça sırasını
D) Dilekçe kalıbını
E) Yer adlarını
Cevabı göster
Doğru cevap: A — İç çözümleme, kişinin duygu ve düşüncelerinin anlatıcı tarafından verilmesidir.
Paylaş
20. Diyalog tekniği nedir?
A) Kişilerin karşılıklı konuşmalarıyla anlatımın ilerlemesi
B) Yazarın kaynakça yazması
C) Sadece betimleme yapılması
D) Haber özetinin verilmesi
E) Resmî talep sunulması
Cevabı göster
Doğru cevap: A — Diyalog, kurmaca kişilerinin karşılıklı konuşmalarıyla anlatımın ilerlemesini sağlayan tekniktir.
Paylaş
21. Monolog tekniği hangi durumu anlatır?
A) Kişinin kendi kendine konuşması
B) İki kişinin karşılıklı konuşması
C) Kaynakça verilmesi
D) Rapor sonucu yazılması
E) Haber başlığı atılması
Cevabı göster
Doğru cevap: A — Monolog, kurmaca kişinin kendi kendine konuşması ya da düşüncelerini tek başına dile getirmesidir.
Paylaş
22. Kurmaca metinlerde mekân hangi işleve sahip olabilir?
A) Atmosferi ve kişilerin durumunu desteklemek
B) Kaynakça vermek
C) Dilekçe yazmak
D) Haber doğrulamak
E) Uyak kurmak
Cevabı göster
Doğru cevap: A — Mekân, anlatının atmosferini kurar ve kişilerin ruh hâlini ya da durumunu destekleyebilir.
Paylaş
23. Ana karakter ne demektir?
A) Olayların merkezinde yer alan kişi
B) Kaynakça yazarı
C) Okur
D) Yayıncı
E) Haber sunucusu
Cevabı göster
Doğru cevap: A — Ana karakter, anlatıdaki olayların merkezinde bulunan ve olayların gelişiminde belirleyici rol oynayan kişidir.
Paylaş
24. Yardımcı karakterlerin işlevi nedir?
A) Ana olayın ve ana karakterin gelişimini desteklemek
B) Kaynakça yazmak
C) Dilekçe oluşturmak
D) Uyak düzeni kurmak
E) Haber duyurmak
Cevabı göster
Doğru cevap: A — Yardımcı karakterler, ana olayın ve ana karakterin gelişimini destekler.
Paylaş
25. Kurmaca metinlerde zaman nasıl kullanılabilir?
A) Kronolojik, geriye dönüşlü ya da kırık zamanlı
B) Sadece kaynakça sırasıyla
C) Hiç kullanılmadan
D) Yalnızca resmî tarih olarak
E) Sadece haber başlığı olarak
Cevabı göster
Doğru cevap: A — Kurmaca metinlerde zaman kronolojik ilerleyebilir, geriye dönüşlerle kurulabilir veya kırık zamanlı olabilir.
Paylaş
26. Öyküde yoğunluk ne anlama gelir?
A) Az kişi ve olayla etkili bir anlatım kurulması
B) Kaynakçanın çok uzun olması
C) Olayın tamamen yok olması
D) Metnin resmî yazı olması
E) Haberin uzatılması
Cevabı göster
Doğru cevap: A — Öyküde yoğunluk, az kişi ve sınırlı olayla etkili bir anlatım kurulması anlamına gelir.
Paylaş
27. Roman türünde ayrıntılı kişi çözümlemesi neden daha mümkündür?
A) Romanın öyküye göre daha geniş hacimli olabilmesi nedeniyle
B) Romanın haber yazısı olması nedeniyle
C) Romanın kaynakça listesi olması nedeniyle
D) Romanın dilekçe olması nedeniyle
E) Romanın şiir biçiminde olması nedeniyle
Cevabı göster
Doğru cevap: A — Roman, öyküye göre daha geniş hacimli olduğu için kişileri daha ayrıntılı çözümleme imkânı sağlar.
Paylaş
28. Kurmaca metinleri öğretici metinlerden ayıran temel özellik nedir?
A) Sanatsal gerçeklik ve hayal gücünün öne çıkması
B) Sadece nesnel bilgi vermesi
C) Kaynakça zorunluluğu
D) Resmî kurumlara yazılması
E) Bilimsel rapor olması
Cevabı göster
Doğru cevap: A — Kurmaca metinlerde sanatsal gerçeklik ve hayal gücü öne çıkar; öğretici metinlerde ise bilgi verme amacı baskındır.
Paylaş
29. Anlatıda bakış açısını belirleyen temel unsur hangisidir?
A) Olayların kimin gözünden ve ne kadar bilgiyle aktarıldığı
B) Kitabın kapak rengi
C) Kaynakçanın uzunluğu
D) Basım yeri
E) Sayfa sayısı
Cevabı göster
Doğru cevap: A — Bakış açısı, olayların kimin gözünden ve hangi bilgi düzeyiyle aktarıldığına göre belirlenir.
Paylaş
30. Kurmaca metin için en uygun tanım hangisidir?
A) Hayal gücüyle kurulan ve sanatsal gerçeklik taşıyan edebî metin
B) Kurumlara yazılan istek metni
C) Sadece bilimsel veri sunan metin
D) Güncel olayı duyuran haber
E) Kaynakça listesi
Cevabı göster
Doğru cevap: A — Kurmaca metin, hayal gücüyle kurulan ve sanatsal gerçeklik taşıyan edebî metindir.
Paylaş
Cevap Anahtarı
- A
- B
- C
- A
- C
- A
- A
- B
- A
- C
- A
- B
- B
- A
- A
- A
- A
- A
- A
- A
- A
- A
- A
- A
- A
- A
- A
- A
- A
- A
Bu sayfayı paylaş
Bu test sayfasını öğrencilerle paylaşabilirsiniz.
İlgili sayfalar: Çalışma Soruları | Anlatıcı Türleri ve Bakış Açıları