Dil Nedir? Test 3: Dil, Kültür, Düşünce ve Dilin Genel Özellikleri
Dil, Kültür, Düşünce ve Dilin Genel Özellikleri
Dil-kültür-düşünce ilişkisi, dilin tarihselliği ve evrenselliği ile canlı, toplumsal, kurallı ve değişken bir sistem oluşunu ölçen açıklamalı test.
1. Dil ile kültür arasındaki ilişkiyi en doğru açıklayan seçenek hangisidir?
A) Dil kültürden bağımsızdır.
B) Dil yalnızca kültürü yansıtır, kültürü aktaramaz.
C) Dil kültürü hem yansıtan hem kuşaklar arasında aktaran temel araçlardan biridir.
D) Kültür yalnız yazıyla aktarılır.
E) Dil yalnız bireysel bir olgudur.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C. Bir toplumun değerleri, kavramları ve yaşam deneyimleri dilde iz bırakır; dil de bunların aktarımını sağlar.
2. Dil ile düşünce ilişkisi için en dengeli yaklaşım hangisidir?
A) Dil düşünceyi hiç etkilemez.
B) Düşünce dil olmadan bütünüyle imkânsızdır.
C) Düşünce yalnız yazı sayesinde oluşur.
D) Dil yalnız hazır düşünceleri taşır.
E) Dil ve düşünce karşılıklı etkileşim içindedir.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: E. Dil kavramlaştırmayı ve ifade etmeyi etkiler; düşünsel gelişme de dilin söz varlığını ve anlatım imkânlarını genişletir.
3. Dilin “tarihsel” olması ne demektir?
A) Zaman içinde ses, biçim, söz varlığı ve kullanım bakımından değişebilmesi
B) Hiç değişmemesi
C) Yalnız eski metinlerde bulunması
D) Sadece tarihçilerin kullanması
E) Yazının dilden önce ortaya çıkması
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: A. Diller kuşaklar boyunca değişir; bazı sözcükler kaybolur, yeni sözcükler ortaya çıkar, anlamlar dönüşür.
4. “Dilin evrenselliği” ifadesi aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir?
A) Bütün toplumların aynı dili konuşmasıyla
B) Bütün dillerin aynı kurallara sahip olmasıyla
C) Tek bir dünya dilinin olmasıyla
D) İnsan topluluklarının tamamında dilsel iletişim sistemlerinin bulunmasıyla
E) Yazı sistemlerinin aynı olmasıyla
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: D. Dil insan topluluklarının evrensel bir özelliğidir; ancak dillerin yapıları ve söz varlıkları birbirinden farklıdır.
5. Dilin canlı ve değişken bir sistem olması aşağıdakilerden hangisini açıklar?
A) Kuralsız olmasını
B) Her bireyin dili istediği gibi değiştirebilmesini
C) Toplumsal ihtiyaçlara ve zamana bağlı olarak değişebilmesini
D) Bütün dillerin aynı yönde değişmesini
E) Yazının konuşmadan önce gelmesini
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C. Dil değişir; ancak değişim bireysel keyfîlikten çok toplumun ortak kullanımı içinde gerçekleşir.
6. Dilin toplumsal kurum oluşunun en önemli göstergesi hangisidir?
A) Her bireyin kendi dilini sıfırdan kurması
B) Dilin yalnız okulda öğrenilmesi
C) Dilin yazıyla başlaması
D) Sözcüklerin kişiye göre tamamen değişmesi
E) Bireyin dili toplum içinde hazır bulup edinmesi
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: E. Dil bireyden önce vardır ve toplumun ortak kullanımına dayanır.
7. “Dil bir kurallar dizgesidir.” yargısı hangi örnekle desteklenir?
A) Her cümlenin rastgele kurulmasıyla
B) Seslerin ve sözcüklerin belirli birleşme kurallarına göre kullanılmasıyla
C) Her konuşanın farklı söz dizimi icat etmesiyle
D) Yazımın anlamı hiç etkilememesiyle
E) Dilin yalnız jestlerden oluşmasıyla
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B. Ses bilgisi, biçim bilgisi ve söz dizimi dilin sistemli yapısını gösterir.
8. Aşağıdakilerden hangisi dilin kültür taşıyıcılığına örnektir?
A) Her kuşağın önceki söz varlığını tamamen unutması
B) Kelimelerin toplumdan bağımsız oluşması
C) Dilin yalnız bilimsel metinlerde kullanılması
D) Atasözü ve deyimlerin kuşaktan kuşağa aktarılması
E) Bütün kültürlerin aynı kavramları kullanması
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: D. Atasözü, deyim, adlandırma ve anlatı kalıpları kültürel hafızayı taşır.
9. Bir dilde teknolojiyle birlikte yeni kelimelerin ortaya çıkması en çok hangi özelliği gösterir?
A) Dilin kuralsızlığını
B) Dilin değişkenliğini ve toplumsal ihtiyaçlara uyumunu
C) Dilin yalnız geçmişe ait olduğunu
D) Dilin bireysel bir sistem olduğunu
E) Dilin evrensel tek biçimli olduğunu
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B. Yeni kavramlar yeni adlandırma ihtiyacı doğurur ve söz varlığı genişler.
10. Aşağıdaki yargılardan hangisi dilin genel özelliklerini en iyi özetler?
A) Dil toplumsal, kurallı, tarihsel, değişken ve anlam üretmeye yarayan bir sistemdir.
B) Dil bireysel, değişmez ve kuralsızdır.
C) Dil yalnız yazılı ve yapay bir sistemdir.
D) Dil yalnız seslerden oluşur.
E) Dil kültür ve düşünceden bağımsızdır.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: A. Dilin temel nitelikleri birlikte düşünüldüğünde toplumsal, sistemli, tarihsel ve değişken karakteri öne çıkar.
